هر غذایی در طب سنتی دارای یک یا چند مُصلِح می باشد.

مُصلِح یعنی یک نوعی ماده ی غذایی یا گیاه دارویی که مصرف آن به همراه غذاهای مورد نظر، در اصلاح و تعدیل عوارض جانبی احتمالی آن غذا موثر خواهد بود و هضم غذا را بهتر خواهد کرد و خواص، فواید و جذب غذا را در بدن و ارگان های مربوطه مضاعف خواهد کرد.

در تغذیه سنتی ایرانیان مصرف مُصلِحات به طور کامل مراعات می شده است و تقریبا غذایی و میوه ای یافت نمی شد که بدون مُصلِحات مصرف شود.

مثلا: کاهو با سکنجبین، خیار با نعناع و گل سرخ، ماست با شیره، برنج با زیره سیاه، دوغ با کاکوتی و آویشن، چای با آبلیمو، تخم مرغ با دارچین، ارده با شیره انگور، عدسی با گلپر، آش جو با فلفل سیاه، آبگوشت با پیاز، کباب با سماق، ماهی با گردو و فلفل سیاه و سیر و . . . مصرف می شده است.

امروزه تقریبا مصرف این مُصلِحات با غذاها کنار گذاشته شده است که سبب کاهش کمی وکیفی جذب و هضم غذا خواهد بود.‏

نوع غذا به ترتیب حروف الفبا	مُصلِح	طبع
آبگوشت	دنبه و آویشن
اردک	پختن با سرکه، کرفس، پونه، نخود، شوید، تره، دارچین، سکنجبین	گرم و خشک
ارده	سرکه، عسل	گرم و خشک
ارزن	عسل	سرد و خشک
ازگیل	انسیون، عسل، عود هندی	سرد و خشک
اسپند	میوه های ترش، سکنجبین	گرم و خشک
اسطوخدوس	سکنجبین	گرم و خشک
اسفرزه	عسل، سکنجبین عنصلی	سرد و تر
اسفناج	پختن با روغن بادام، روغن گاوی تازه، دارچین، فلفل	سرد و تر
انواع آش	فلفل سیاه
آش جو	زیره و آبغوره
افتیمون	زعفران، کتیرا، روغن بادام، صمغ عربی	گرم و خشک
اقسام بزرک	گشنیز، سکنجبین، عسل	گرم و خشک
اقسام توت	سکنجبین ترش، گوارش کمونی ( زیره ای)	گرم و تر
اقسام کدو	آب عسل، میخک، زیره، نعناع، نمک، روغن زیتون، فلفل، خردل، آبغوره	سرد و تر
اقسام لوبیا	دارچین، زنجبیل، خردل، زیره، نمک، روغن زیتون، آویشن، فلفل، پختن با گوشت حیوان جوان	گرم و تر
آلبالو	عسل	سرد و خشک
آلو و آلوچه	عناب، گلنگبین، کندر، عسل، زنیان، زیره، روغن زیتون	سرد و تر
انار	گلاب
انار ترش	عسل	سرد و خشک
انار شیرین	زنجبیل پرورده، انار ترش	سرد و تر
آناناس	آب انار، آب لیمو، عسل	سرد و تر
انبه	زنجبیل، نمک، مویز، شربت زرشک، روغن زیتون	گرم و خشک
انجیر تازه	سکنجبین، شربت ریواس، شربت بالنگ	گرم و خشک
انجیر خشک	گردو، آویشن، انیسون، بادام	گرم و خشک
انگور	تخم کرفس، غذاهای ترش، سکنجبین	گرم و خشک
انواع ترب	نمک، عسل، زیره خیسانده شده در سرکه	گرم و تر
انواع ماهی	پختن با دنبه یا کنجد، زنجبیل، آویشن، عسل، گلنگبین، ادویه گرم	سرد و تر
انیسون	رازیانه، سکنجبین	گرم و خشک
آهو	سماق، گشنیز، مرزه، پختن با روغن بادام یا کنجد، سکنجبین	گرم و خشک
آویشن	سرکه انگور	گرم و خشک
بادام درختی تلخ	عسل، خشخاش، بادام شیرین	گرم و خشک
بادام درختی شیرین	مصطکی، عسل، ربوب ترش	گرم و خشک
بادام زمینی	مصطکی، عسل	گرم و خشک
بادام کوهی	مصطکی، عسل	گرم و خشک
بادام هندی	مصطکی، عسل، ربوب ترش	گرم و خشک
بادرنجبویه	صمغ عربی، کندر	گرم و خشک
بادمجان	پختن با گوشت بره، روغن گاوی تازه، سرکه، زیره، گلپر، انار و دانه انار	گرم و خشک
بارهنگ	عسل، مصطکی	سرد و خشک
باقلا تازه	عسل، پوست کندن، جوشاندن در آب و ریختن آب آن پس از پختن، روغن بادام، پونه، مرزه، فلفل، دارچین، آویشن، زیره، گلپر	سرد و تر
باقلا خشک	عسل، پوست کندن، جوشاندن در آب و ریختن آب آن پس از پختن، روغن بادام، پونه، مرزه، فلفل، دارچین، آویشن، زیره، گلپر	سرد و خشک
بالنگ	عسل، بنفشه، شربت انجیر، شربت خشخاش	سرد و خشک
بامیه	ادویه های گرم	سرد و تر
برگ بو	کتیرا	گرم و خشک
برگ چغندر	خردل، آبغوره، پختن با عدس، شربت بالنگ	گرم و خشک
برنج	خیساندن در آب و نمک، زعفران، زیره سیاه، شوید	سرد و خشک
بز	نمک، فلفل، پیاز، دارچین، زیره، میخک، بادام، نارگیل، خرما	سرد و خشک
بلدرچین	روغن کنجد، روغن بادام، آب انار، روغن زیتون	گرم و خشک
بلوط خوراکی	سکنجبین، عسل	سرد و خشک
بنه(پسته کوهی)	گلاب، رب ریواس، سکنجبین، ربوب ترش	گرم و خشک
به	عسل، انیسون، مربا نمودن آن با عسل	گرم و خشک
به دانه	رازیانه، عسل	سرد و تر
بو قلمون	گشنیز، سماق	گرم و خشک
پاچه	گلپر، سرکه، مرزه، زنجبیل، دارچین	گرم و خشک
پرتقال	عسل، گلنگبین	سرد و تر
پسته	زردآلو، انار ترش، سرکه، سکنجبین، آلو	گرم و خشک
پنیر تازه	مغز کردو، آویشن، عسل، نعناع خشک، سبزی های معطر	سرد و تر
پنیر کهنه	مغز گردو، آویشن، عسل، نعناع خشک، سبزی های معطر	گرم و خشک
پونه	آرد بلوط، رب مورد، سرکه	گرم و خشک
پونه	کتیرا	گرم و خشک
پیاز	شستن آن با آب و نمک، سرکه، آب انار، کاسنی	گرم و خشک
پیازچه	شستن آن با آب و نمک، سرکه، آب انار، کاسنی	گرم و خشک
تخم آفتابگردان	آبغوره، آب انار، سرکه	گرم و خشک
تخم خربزه	بنفشه، عسل	گرم و خشک
تخم ریحان	مرزنجوش	گرم و خشک
تخم طالبی	بنفشه، عسل	گرم و خشک
تخم کافشه	انیسون، شیرینی های طبیعی	گرم و خشک
تخم کدو	عسل، گلنگبین	سرد و تر
تخم ماهی	زنجبیل، سکنجبین	گرم و خشک
تخم مرغ	دارچین
تخم هندوانه	عسل، گلنگبین	سرد و تر
تربچه	نمک، عسل، زیره خیسانده شده در سرکه	گرم و تر
ترخون	عسل، کرفس	گرم و خشک
ترشک	شربت ها، رازیانه، شکر سرخ	سرد و خشک
تره	گشنیز، کاسنی تازه	گرم و خشک
تره تیزک( شاهی )	کاسنی، خرفه، سرکه	گرم و خشک
تمر هندی	کتیرا، خشخاش، عناب، بنفشه، لعاب به دانه	سرد و خشک
تمشک	عسل	سرد و خشک
توت فرنگی	عسل	سرد و تر
جعفری	سویق،بادرنجبویه، ترشی های طبیعی، کاسنی	گرم و خشک
جگر سفید	شاه زیره، خیساندن در سرکه و سپس کباب نمودن، دارچین	گرم و خشک
جگر سیاه	ادویه گرم، نمک، دارچین، گشنیز، شاه زیره، سرکه، کباب نمودن	گرم و خشک
جو	رازیانه، شیرینی های طبیعی، انسیون، روغن های گیاهی	سرد و خشک
جوی دوسر (چاودار)	کتیرا	گرم و خشک
چای سبز و سیاه	شیر بز، بادیان خطایی، مشک، دارچین، زنجبیل، آبلیمو	گرم و خشک
چغندر	خردل، آبغوره، پختن با عدس، شربت بالنگ، سرکه	گرم و خشک
چلغوزه	خشخاش، عسل, سکنجبین، میوه های ترش	گرم و خشک
خاکشیر	کتیرا، عسل	گرم و تر
خامه	عسل	سرد و تر
خربزه، طالبی، گرمک	آب انار ترش، سرکه	گرم و تر
خردل	روغن بادام، کاسنی، سرکه	گرم و خشک
خُرفه	کرفس، نعناع، مصطکی	سرد و تر
خرما	آب انار، بادام، سکنجبین، خشخاش، گلاب، سرکه، کاهو	گرم و خشک
خروس	سرکه، آبغوره، روغن های گیاهی، ادویه گرم، سکنجبین	گرم و خشک
خشخاش	عسل، مصطکی	سرد و تر
خیار بوته ای	نمک، رازیانه، زنیان، مویز، عسل، زیره، پوست کندن، نعناع، گلسرخ	سرد و تر
خیار چنبر	مصطکی، انیسون	گرم و تر
دارابی	عسل، گلنگبین	سرد و تر
دارچین	کتیرا، مصطکی	گرم و خشک
دل	آویشن، زیره، فلفل، گلپر، خواباندن در روغن کنجد و بعد کباب کردن	گرم و خشک
دوغ و ماست	زنیان، نعناع، آویشن، سیر، کاکوتی، زیتون، سیاه دانه، پونه	سرد و تر
ذرت	شیرینی های طبیعی، روغن های گیاهی	سرد و خشک
رازیانه	صندل، سکنجبین	گرم و خشک
رازیانه	صندل، سکنجبین	گرم و خشک
رزماری	سکنجبین	گرم و خشک
روغن بادام تلخ	عسل	گرم و خشک
روغن زیتون	مغزگردو، مغز بادام، سرکه، عسل، شیرینی های طبیعی	گرم و خشک
روغن حیوانی	عسل و سرکه و آبلیمو
روغن کنجد	عسل	گرم و خشک
ریباس (ریواس)	شربت عود، انیسون، عسل	سرد و خشک
ریحان	نیلوفر	گرم و خشک
زالزالک	انیسون، عسل، عود هندی	سرد و خشک
زبان	طبخ با سرکه و یاگشنیز خشک،زیره، خولنجان، مرزه	گرم و خشک
زرد آلو رسیده	عسل، انیسون، زنیان، مصطکی، زیره، روغن زیتون	گرم و خشک
زرد چوبه	آب لیمو، آب بالنگ	گرم و خشک
زردک	انیسون، ادویه گرم	گرم و تر
زرشک	میخک، شکر سرخ و شیرینی های طبیعی	سرد و خشک
زعفران	انیسون، سکنجبین	گرم و خشک
زغال اخته	عسل، گلنگبین	سرد و خشک
زنجبیل	عسل، روغن بادام	گرم و خشک
زنیان	گشنیز، باقلا	گرم و خشک
زیتون	مغز گردو، مغز بادام، سرکه، عسل، شیرینی های طبیعی	گرم و خشک
زیره	عسل، کتیرا	گرم و خشک
سار	آب انار، آبغوره، سکنجبین ترش مزه، دارچین، هل	گرم و خشک
سر شیر	عسل	سرد و تر
سرکه	شیرینی های طبیعی، روغن بادام شیرین	سرد و خشک
سماق	انیسون، مصطکی، طبخ با بادمجان	سرد و خشک
سنجد	عسل، شکر سرخ	سرد و خشک
سوسن عنبر (سرسم)	کتیرا	گرم و خشک
سیاه دانه	در سرکه خیساندن، کتیرا	گرم و خشک
سیب	دارچین، گلنگبین، غذاهای لطیف	گرم و خشک
سیب زمینی	دارچین، زنجبیل، آویشن شیرازی	سرد و تر
سیب زمینی ترشی	دارچین، عسل، سکنجبین، سرکه و خردل، میخک	گرم و تر
سیر	پختن در آب و نمک، روغن بادام، کره، گشنیز، سکنجبین، انار ترش	گرم و خشک
سیرابی	گلپر، سرکه، مرزه، زنجبیل، دارچین	سرد و خشک
شاه بلوط	سکنجبین، عسل	سرد و خشک
شاه توت	عسل، آب انار، انار، اطریفل صغیر	سرد و خشک
شاه دانه	کتیرا، زرشک	سرد و خشک
شاهتره	کاسنی، هلیله زرد	گرم و خشک
شبدر	کاسنی	گرم و خشک
شتر (گوشت)	جوشاندن با روغن زیتون، پختن با نمک و شوید، فلفل، سرکه، زیره	گرم و خشک
شتر مرغ (گوشت)	سرکه، روغن	گرم و خشک
شفتالو	عسل، مربای زنجبیل	سرد و تر
شکر (سرخ یا سفید)	کاهو، به، بادام، شیر تازه دوشیده شده، ترشی های طبیعی	گرم و خشک
شلغم	فلفل، زیره، گلنگبین، سکنجبین، شکر سرخ، خردل، سرکه	گرم و تر
شلیل	عسل، گلنگبین، انیسون، زنیان، مصطکی، روغن زیتون	سرد و تر
شنبلیله	سکنجبین، انیسون، کاسنی، برگ اسفناج، برگ خرفه	گرم و خشک
شوید ( شبت )	آبلیمو، آبغوره، ترشی های طبیعی، سکنجبین ساده	گرم و خشک
شیر پاستوریزه	عسل، گلاب، هل	سرد و تر
شیر گوسفند تازه	عسل، گلاب، هل	گرم و تر
شیره انگور	تخم ریحان، خشخاش	گرم و خشک
شیره خرما	سرکه، بادام درختی، سکنجبین، ترشی های طبیعی	گرم و خشک
عدس	مرزه، روغن بادام، سرکه، گلپر، پختن با گوشت حیوان جوان، روغن کنجد تازه، پونه، زعفران، روغن گاو	سرد و خشک
عدسی	گلپر
عسل	آب انار ترش، آب لیمو، آب بالنگ، سرکه، گشنیز	گرم و خشک
غوره	گلنگبین، شربت خشخاش، انیسون	سرد و خشک
فرنجمشک	بنفشه، سکنجبین	گرم و خشک
فلفل	روغن گیاهی سرد، عسل	گرم و خشک
فلفل سبز	صمغ عربی، صندل، گلاب	گرم و خشک
فندق	آب عسل، شکر سرخ، شربت به، سکنجبین	گرم و خشک
قارچ خوراکی	خردل، پختن با نمک و شوید، روغن کنجد و زیتون، پونه، آویشن، فلفل، زنجبیل، زیره	سرد و تر
قراقروط	انواع فلفل، زیره، سیاه دانه	سرد و خشک
قرقاول	سکنجبین	گرم و خشک
قلوه	کباب با روغن زیتون، نمک، فلفل، دارچین، مصطکی، شاه زیره	سرد و خشک
قهوه	زعفران، گلاب، روغن پسته، زنجبیل	سرد و خشک
قیسی	عسل، انیسون، زنیان، مصطکی، زیره	گرم و خشک
کاسنی	شکر سرخ، شربیت بنفشه، سکنجبین، دارچین، هل	سرد و تر
کاکائو	زعفران، روغن پسته، گلاب	گرم و خشک
کاهو	نعناع، کرفس، زیره، مصطکی، سکنجبین، هلیله	سرد و تر
کباب	سماق، گشنیز، فلفل، سکنجبین، اطریفل	گرم و خشک
کبک	ترشی های طبیعی، سکنجبین	گرم و خشک
کبوتر	پختن با آبغوره و سرکه، کاسنی، کرفس، سماق، شوید، تره، نخود	گرم و خشک
کرفس	انیسون	گرم و خشک
کره	عسل، شکر سرخ، ادویه قابضه	گرم و تر
کره حیوانی	عسل
کشک	گلنگبین، سیر، نعناع خشک، پونه کوهی	سرد و خشک
کلم قمری	آویشن، پونه، انیسون، دارچین	گرم و خشک
کلم(انواع)	سکنجبین، پختن با گوشت حیوان، روغن بادام، خردل	گرم و خشک
کُنار	سکنجبین، گلنگبین، مصطکی	سرد و خشک
کنجد	عسل	گرم و خشک
کنگر آبی	عناب	گرم و خشک
کنگر فرنگی	ادویه گرم، سرکه، روغن زیتون	گرم و خشک
کنگر وحشی	سرکه، ترشی	گرم و خشک
کیوی	عسل، گلنگبین	سرد و تر
گاو (گوشت)	دارچین، فلفل، زنجبیل، پیاز، سکنجبین، گلپر، سیر، تره تیزک، زیره	سرد
گردو	انار ترش، سکنجبین، خشخاش، ترشی های طبیعی	گرم و خشک
گریپ فروت	عسل، گلنگبین	سرد و خشک
گزنه	آب میوه های سرد، زعفران	گرم و خشک
گشنیز	سکنجبین، زرده تخم مرغ با فلفل و نمک، آب مرغ، دارچین	سرد و خشک
گل گاوزبان	صندل سفید	گرم و خشک
گلابی شیرین	عسل، دارچین، هل، رازیانه، مبای زنجبیل، کندر، زیره	گرم و خشک
گلپر	خیساندن در سرکه، بوئیدن کافور و یا گلاب، رازیانه، تخم خیارین	گرم و خشک
گنجشک	آب انار، آبغوره، سکنجبین ترش، دارچین، هل	گرم و خشک
گندم	سرکه کهنه، شیرینی های طبیعی	گرم و تر
گوجه فرنگی	روغن زیتون	سرد و تر
گوزن	سرکه، آبغوره، روغن های گیاهی	گرم و خشک
گوساله (گوشت)	گشنیز، سماق، مرزه	سرد
گوسفند (گوشت)	گشنیز، سماق، مرزه، عسل	گرم و خشک
گیلاس	مسهل هل و ملین ها	گرم و خشک
لپه	کتیرا	گرم و خشک
لوبیا سبز	دارچین، زنجبیل، خردل، زیره، نمک، روغن زیتون، آویشن، فلفل، طبخ با گوشت حیوان جوان	سرد و تر
لیمو شیرین	عسل، گلنگبین	سرد و تر
لیمو عمانی	عسل، گلنگبین	سرد و خشک
مارچوبه	عسل، سرکه، سکنجبین	گرم و خشک
ماست	شیره و عسل و سیاهدانه
ماست چکیده	مغزگردو، آویشن، عسل، نعناع خشک، سبزی های معطر	گرم و تر
ماش	خشخاش، زیره، شوید، سکنجبین ساده، گلنگبین	سرد و خشک
ماهی	گردو و فلفل سیاه
مرزه	سرکه	گرم و خشک
مرغ محلی (گوشت)	ادویه گرم، سکنجبین	گرم و خشک
موز	نمک، مربای زنجبیل، عسل، سکنجبین	گرم و خشک
موسیر	پختن آن در آب و نمک، روغن بادام، کره، سکنجبین	گرم و خشک
مویز	سکنجبین، خشخاش، عناب، آب میوه های ترش	گرم و خشک
میخک	صمغ عربی	گرم و خشک
میگو	سرکه، شربت انار، شاه زیره، نعناع	گرم و خشک
نارگیل	عسل، میوه های ترش، لیمو، هندوانه	گرم و خشک
نارنج	عسل، گلنگبین	سرد و خشک
نارنگی	عسل، گلنگبین	سرد و تر
نخود	خشخاش، زیره، شوید، سکنجبین ساده، گلنگبین	گرم و خشک
نان گندم	رازیانه و سیاهدانه
نخود سبز	آویشن، دارچین، زنجبیل، فلفل سیاه	سرد و تر
نشاسته	کرفس، میخک، شیرینی های طبیعی	سرد و خشک
نعناع	کرفس	گرم و خشک
نمک	روغن بادام، آویشن، گوشت حیوان جوان فربه	گرم و خشک
هل	کتیرا	گرم و خشک
هلو	عسل، مربای زنجبیل	سرد و تر
هندوانه	پوست هندوانه، عسل، گلنگبین	سرد و تر
هویج	انیسون، ادویه گرم	گرم و تر
والک	گشنیز، کاسنی تازه	گرم و خشک
وانیل	زعفران، روغن پسته، گلاب	گرم و خشک
ولیک	عسل، گلنگبین	سرد و خشک